Moestuin winterklaar maken: stap-voor-stap gids voor de herfst

Wanneer beginnen met winterklaar maken?

In België start je tussen oktober en midden november, na de eerste nachtvorsten maar voor de grond echt bevriest.

Oktober: zomerbeplanting weghalen en groenbemesters zaaien op lege bedden.

Begin november: mulch en compost aanbrengen, composthoop omzetten.

Midden november: gereedschap opbergen, waterleiding afsluiten, regentonnen leegmaken.

Wat opruimen, wat laten staan

Altijd weg: zieke planten (Phytophthora, meeldauw), niet composteren, afvoeren. Tomatenstaken en -planten na de eerste vorst. Courgette- en pompoenresten. Gevallen fruit onder fruitbomen.

Laten staan voor biodiversiteit: holle stengels van Rudbeckia, echinacea en grassen (overwinterende solitaire bijen), zaaddozen voor wintervogels, en winteroogst zoals boerenkool, spruitjes en veldsla.

Lees ook: Bladeren in de tuin: composteren of mulchen?

Bodem beschermen met mulch en compost

Blootliggende grond verliest voedingsstoffen, laat onkruidzaden kiemen en degradeert door vorstwisselingen.

Werkwijze: verwijder gewasresten, strooi 5–8 cm rijpe compost over het bed en dek af met 5–8 cm mulch (stro, bladeren, houtsnippers).

Geen spitten nodig. Het bodemleven (wormen, schimmels, bacteriën) werkt beter in ongestoorde grond. De no-dig methode geeft op lange termijn een rijkere bodem.

Groenbemesters zaaien

Groenbemesters beschermen de bodem, voorkomen onkruid en voegen organisch materiaal toe.

Winterrogge (september–oktober): winterhard, diepe wortels, in maart inwerken of afmaaien.

Phacelia (vóór 15 oktober): bijenmagnet, vriest dood en vormt zelf een beschermende laag.

Mosterd (september): snelgroeiend, vriest dood. Veldboon en wintererwt (oktober): stikstofbinders.

Meer hierover: Bollen planten in de herfst: wanneer, welke en hoe diep?

Gereedschap en watervoorziening

Metalen gereedschap: aarde wegborstelen, roest licht schuren, insmeren met lijnolie of WD-40, droog opbergen.

Snijdend gereedschap: reinigen, slijpen met wetsteen, scharnier olieën.

Houten stelen: lichtjes schuren en met lijnolie behandelen.

Buitenkranen dichtdraaien én ontluchten, regentonnen leegmaken, druppelirrigatie naar binnen, slangrollen vorstvrij opbergen.

Wat is nog oogstbaar in oktober–november?

Boerenkool tot januari (beter na vorst), spruitjes november–januari, winterprei tot maart.

Veldsla november–maart, winterspinazie november–december, pastinaak tot januari.

Late wortelen en knolselderij oktober–november, witloofwortels rooien in oktober voor trekken vanaf december.